Su Kemeri Restorasyonu 1 İşi - Uzun Kemer

İşe Başlama Tarihi: 24 Aralık 2018

İşin Amacı:

Eyüpsultan İlçesi, Kemerburgaz Mahallesi’nde bulunan ve Kırkçeşme Su Yolları’na ait olan ve halen faaliyetini sürdüren tarihi Uzun Kemer’in  ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunca onaylanan projeler ve raporlar doğrultusunda yapıdaki statik problemlerin, hasarların tespit edilerek giderilmesi ve faaliyetine devam ettirilmesi için restorasyon çalışmalarına başlanmıştır.

İşin Özellikleri:

711 metre uzunluğunda 25 metre yüksekliğindeki tarihi Uzun Kemer’in, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun Taşınmaz Kültür Varlıklarının Gruplandırılması, Bakım ve Onarımları ile ilgili 660 No’lu  İlke Kararlarına uygun şekilde orijinal yapı taşları ve malzemelerine sadık kalınarak onarımının yapılması.

Mevcut Durum:

  • Yapının restorasyon uygulama işlerinin başlamasına paralel olarak Uzun Kemer ve şantiye sahasının mevcut durumu profesyonel bir ekip tarafından detaylı hava fotoğrafları çekilerek belgelenmiştir.
  • Yapının oturduğu zeminde yükseklik ve mimari farklılıkların gözlendiği alanlarda kurul kararı doğrultusunda ilgili Müze denetiminde ve arkeolog gözetiminde belirlenen 3 noktada bilimsel temel araştırma kazıları yapılarak tamamlanmış, kazılardan çıkan döşeme taşlarının rölöve çalışmaları devam etmektedir.

    Alan 1 - 1.Bölge Mansap Cephesi K1 Kemeri önü

    Alan 2 - 2.Bölge K29 Kemer İçi ve Mansap Cephesi K29 Kemer önü Kazısı

    Alan 3 - 2.Bölge K22 Kemer İçi ve Çevresi Kazısı

  • 1.Bölge kısmında 208 m, 2.Bölge kısmında 87 m uzunluğundaki moloz taş duvarlarda iskele kurulması akabinde mekanik olarak bitki temizliğine başlanması planlanmış, otsu bitkiler için öncelikle ilaçlama yapılması, daha sonra söküm işleminin yapılması, odunsu bitkiler için ise malzeme raporunun önerdiği biçimde müdahale edilmiş, daha sonra çimento katkılı nim sıvalar sökülmüş, oyuklanmanın, derz boşalmasının, taş kayıplarının ve dönemsel onarımlarının (küçük taşlar ile yapılan düşmek üzere olan onarımlar) bulunduğu alanlarda çürütme uygulamaları yapılmış daha sonra  uygun taş malzeme ve horasan örgü harcı ile tümleme imalatları yapılarak, hafif birikintilerin (kir ve toz) bulunduğu moloz taş duvarlarda düşük basınçlı kontrollü kumlama ile temizlik yapılmıştır.

 

  • Çürütme tümleme ve temizlik uygulamaları biten moloz duvar yüzeylerinde son bütünleme müdahalesi olarak, var olan özgün malzemenin ve dokunun korunması esas alınmış, harcı boşalmış derz aralarının içleri temizlenerek yeniden toz, toprak dolması ve bitki gelişimini engelleyecek şekilde Kudeb raporunda belirtilen terkibe göre derz yapılarak bütünleme sağlanmıştır.

 

  • 1.Bölge K1-K14 kemerleri arası kemerli cephelerde, yüksekte çalışma koşullarını sağlayabilmek için, yapının üst kat kemerleri kat silmesine kadar yapıya temas etmeyen, çelik platform şeklinde kurulmasına karar verilmiş; statik proje ve raporları hazırlanarak buna göre taşınabilir beton ayaklar üzerinde farklı yüksekliklere sahip çelik iş iskeleleri kurulmuştur.

 

  • 1.Bölge K1-K8 kemerleri arası kesme taş cephelerde kemer altlarında bulunan yoğun alçıtaşı birikintileri (tuzlanma sebebi ile kalker oluşumu) mekanik olarak temizlenmiş, daha sonra kirlenme ve hafif birikintilerin (kir ve toz) bulunduğu cephe ve kemer altlarında düşük basınçlı kontrollü kumlama ile temizlik yapılmıştır.

 

  • 1.Bölge K1-K8 kemerli kesme taş cephelerde hava kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan hafif/yoğun kirlenmeler temizlendikten sonra, müdahale paftaları hazırlanarak, Konservasyon ve Restorasyon Raporu’na göre taş kayıplarının bulunduğu alanlarda yapılacak olan müdahaleler belirlenmiştir. Niteliğini kaybetmiş kısımlar, çürütülerek temizlenmiş birim eleman kaybı olan alanlarda ve duvar örgüsüne uygun, yeni kat silmeleri ankrajlı olarak yerine yerleştirilmiştir. Korozyona uğramış metal donatılar nedeni ile düşmüş ancak taşı mevcut olmayan boşluklar yeni parça taş koymaya uygun büyüklükte ise, boşluğun olduğu alan uygun geometrisinde çürütülerek temizlenmiş ve detayına uygun işlenen yeni bosajlı taşlar ile özgün kaplama yapılmasına devam edilmektedir.

 

  • 1.Bölgede 235 m, 2.Bölgede 87 m uzunluğundaki galeri üzeri üst örtüsünde birim eleman kayıpları bulunan alanlarda, düşmekte olan galerinin üst örtü ve saçak taşlarından kullanılabilir olanlar, ihya edilerek galeri üzeri üst örtüsünde yeniden kullanılmış, eksik olan ve niteliğini yitirmiş taşlar yerine, restorasyon projesinde yer alan detaya uygun olarak suya dayanıklı bir malzeme olan traverten taşı kullanılarak bütünleme sağlanmıştır. Moloz taş ile örülmüş olan galeri üzeri tonoz örgüler arasında kalan toprak ve özelliğini yitirmiş derz dolguları el aletleri ile itinalı olarak temizlendikten sonra, derz aralarına ve tonoz üzerine capping (dondurma) işlemi uygulanmıştır.

 

  • Restorasyon çalışmaları kapsamında duvar içi yapısal boşlukların doldurulması amacı ile yapılacak olan enjeksiyon işleminin başarılı şekilde uygulanabilmesi için kemer cephelerinde yapı radarı (GPR-CX 1.6 GHz) ile mevcut boşlukları tespite yönelik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Çıkan veriler doğrultusunda tespit edilen boşluklar için enjeksiyon uygulamasına devam edilmektedir.

 

  • 1.Bölge K1-K8 kemerleri arasında kesme taş cephe duvar yüzeyinde tozlanma, ufalanma, parçalanma, kabuklanma ve kılcal çatlama bulunan alanlarda, yüzey kaybının önlenerek yüzey mukavemetinin sağlanması için küçük el aletleri ile yüzeyin mekanik olarak temizlenmesi ve hava koşullarına karşı dayanıklı hale gelmesi için başlanmış konsolidasyon uygulamasına devam edilmektedir.

 

  • 1.Bölge K1-K8 kemerleri arasında kesme taş cephe duvar yüzeyinde oluşmuş ve oluşmaya devam eden çatlakların, toz, toprak, otsu-odunsu bitki gibi problem yapıcı etkenlerin ulaşamaması için mevcut taşlarda bulunan çatlakların saf su ve alkol karışımı ile temizlenerek tozlardan arındırılması, sırasıyla %3, %5 ve %7.lik primal AC33 ve saf su çözeltisinin çatlaklara enjekte edilmesi, harç enjeksiyonu ile dolgu yapılacak boyutta olanlarda harç enjeksiyonu yapılması ve çatlak üstünün taşın rengine göre harç ile kapatılması ve taşın dokusuna uygun hale getirilmesi için konservasyon uygulamalarına başlanmış olup çalışmalara devam edilmektedir.

 

  • 1.Bölge K1-K8 kemerleri arasında kesme taş cephe duvar yüzeyinde kenet korozyonu sebebi ile düşme tehlikesi bulunan kopacak, kapak atmış taşlarda durum tespiti yapılması, kesit kaybı yerinde sağlamlaştırma yapılmasına uygun olmaması halinde; düşen parçanın bulunduğu alana uygun geometrisine getirildikten sonra kozmetik onarım harcı ile dolgu yapılması, kesit kaybı yerinde sağlamlaştırma yapılmasına uygun olan taşlarda paslanmaz ankraj malzemesi ile sağlamlaştırılma yapılmasına başlanmış olup çalışmalara devam edilmektedir.

 

  • Su galerisi içi tonoz örgülerinde oyuklanmanın, derz boşalmasının, taş kayıplarının bulunduğu alanlarda lokal olarak çürütme uygulamalarının yapılmasına, daha sonra uygun taş malzeme ve horasan örgü harcı ile tümleme imalatı yapılmasına başlanmış olup çalışmalara devam edilmektedir.

 

  • 2.Bölge K50-K45 kemerleri arasında yüksekte çalışma koşulları sağlanarak galeri kotunun ihya edilmek üzere sökülmesine toz, toprak, otsu-odunsu bitki gibi problem yapıcı etkenlerin temizlenerek yeniden özgün taş malzemeleri ile örülmesine başlanmış olup çalışmalara devam edilmektedir.