Su Kaynakları

İstanbul yüzeysel su kaynakları ile beslenmektedir. Yağışlı mevsimlerde gelen sular baraj ve regülatörlerde toplanarak gerekli arıtma işlemlerinden sonra şehre verilmektedir. İstanbul’un nüfusunun artması ve coğrafi olarak hizmet alanının genişlemesi sebebiyle artan su talebini karşılamak için Avrupa Yakası’nda Tekirdağ’a, Anadolu Yakası’nda Düzce’ye kadar uzanan farklı su havzalarından içmesuyu temin edilmektedir.

İstanbul’da günlük ortalama (4 aylık ortalama) 2 milyon 642 bin 907 metreküp su kullanılmaktadır. İstanbul’un su kaynakları arasına katılan Melen, Sakarya Nehri ve Yeşilçay Sistemi’nden de su alınmaktadır.
 

İstanbul'un Su Kaynakları

Su Kaynağı Yıllık Verim
(Milyon metreküp)
Azami Biriktirme Hacmi
(Milyon metreküp)
Hizmete Giriş Yılı
Ömerli Barajı 220 235.371 1972
Darlık Barajı 97 107.500 1989
Elmalı 1 ve 2 Barajları 15 9.600 1893-1950
Terkos Barajı 142 162.241 1883
Alibeyköy Barajı 36 34.143 1972
Büyükçekmece Barajı 100 148.943 1989
Sazlıdere Barajı 55 88.730 1998
Istrancalar
(Düzdere Barajı,
Kuzuludere Barajı,
Büyükdere Barajı,
Sultanbahçedere Barajı,
Elmalıdere Barajı)
75


 
6.231


 
1995-1997


 
Kazandere Barajı 100 17.424 1997
Pabuçdere Barajı 60 58.500 2000
Yeşilçay Regülatörü 145  - 2004
Melen 1 ve 2 Regülatörleri 575  - 2007-2014
Yeşilvadi Regülatörü 10  - 1992
Şile Keson Kuyuları 30  - 1996
Toplam 1 Milyar 660 Milyon Metreküp/Yıl 868.683  

 

Ömerli Barajı:
Yıllık 220 milyon metreküplük kapasitesiyle İstanbul’un en büyük su kaynağı olan Ömerli Barajı 1972 yılında hizmete alınmıştır. Anadolu Yakası’nın neredeyse tamamına Ömerli Barajı’ndan su verilmektedir. Barajın suları Ömerli İçmesuyu Arıtma Tesislerinde arıtılarak şehre ulaştırılmaktadır. Ayrıca; Sarayburnu–Salacak arasında bulunan isale hatlarıyla günlük 500 bin metreküp içmesuyunu Avrupa Yakası’na ulaştırma imkanı bulunmaktadır. Baraj, 621 kilometrekarelik havza alanına sahiptir .

Darlık Barajı:
1989 Yılında hizmete alınan Şile’deki Darlık Barajı’nın kapasitesi yıllık 97 milyon metreküptür. Anadolu Yakası’nın su kaynaklarından biri olan Darlık Barajı’nın suları Emirli İçmesuyu Arıtma Tesislerinde arıtılarak İstanbullulara ulaştırılmaktadır. Baraj, 207 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Elmalı 1 ve 2 Barajları:
Anadolu Yakası’nın su ihtiyacının bir kısmını karşılamak üzere Üsküdar-Kadıköy Su Şirketi, 1893 yılında Elmalı Deresi üzerinde Elmalı Barajı’nı inşa etmiştir. Elmalı 2 Barajı, Çavuşbaşı Çayı üzerinde 1950 yılında inşa edilmiştir. Yıllık 15 milyon metreküplük kapasiteye ve 81 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Terkos Barajı:
1868 Yılında İstanbul’da hem yetersiz kalan su ihtiyacını karşılamak hem de yeni yapılan modern binalara basınçlı su vermek gayesiyle Sultan Abdülaziz tarafından Fransız şirketine imtiyaz verilerek Dersaadet Anonim Su Şirketi (Terkos Şirketi) kurulmuştur. Böylece Terkos Şirketi’nin menba, dere ve yeraltı sularını toplayıp Terkos Gölü’ne ulaştırması ve Terkos Gölü’nün suyunu da arıtarak şehre vermesi kabul edilmiştir. İlk tesis 1883’de inşa edilen Terkos Gölü kenarındaki Terfi Merkezi’dir. 1926 yılında ise Kağıthane sırtlarında ilk su arıtma tesisi yapılmış ve bu su arıtılıp klorlandıktan sonra şehre verilmiştir.

Halk arasında Terkos Şirketi olarak bilinen Dersaadet Anonim Su Şirketi Terkos Gölü kenarında çok katlı binaların basınçlı su ihtiyacını karşılamak için terfi merkezi de kurmuştur. 1967 yılına kadar çalıştırılan bu pompa istasyonu bugün sanayi müzesi olarak korunmaktadır. Terkos Barajı, yıllık 142 milyon metreküplük kapasiteye ve 619 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Alibeyköy Barajı:

Baraj, 50 km uzunluğundaki Alibey Deresi üzerinde kurulmuştur. Yıllık 36 milyon metreküp kapasiteye sahip olan ve toprak dolgu tipinde inşa edilen Alibeyköy Barajı 1972 yılında hizmete alınmıştır. Baraj, 160 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Büyükçekmece Barajı:

Baraj, 1989 yılında hizmete alınmıştır. Büyükçekmece Gölü’nün denizle olan bağlantısı kesilerek baraj gölü oluşturulmuştur. İstanbul’a uzaklığı 50 km olan Büyükçekmece Barajı’nın suları Büyükçekmece İçmesuyu Arıtma Tesislerinde arıtıldıktan sonra şehre verilmektedir. Baraj yıllık 100 milyon metreküplük su verme kapasitesine ve 620 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Sazlıdere Barajı:
1998 Yılında Sazlıdere üzerinde kurulan baraj Küçükçekmece Gölü’ne yaklaşık 6 km uzaklıktadır. Yıllık 55 milyon metreküp kapasitesiyle İstanbul’un önemli su kaynakları arasında yer alan Sazlıdere Barajı, doğu-batı yönünde 20 km uzunluğa, kuzey-güney yönünde ise 9 km genişliğe sahiptir. Normal su kotunda göl alanı 11.81 kilometrekare'dir . Baraj, 165 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Düzdere Barajı:
Istrancalar Projesi’nin ilk hamlesi olan ve1995 yılında tamamlanarak işletmeye alınan Düzdere Barajı, kilometrekarelik havza alanına sahiptir. Barajın yıllık verimi 4.5 milyon metreküptür.

Kuzuludere Barajı:
Istrancalar Projesi’nin 2. kademesi içinde yeralan ve yıllık 11.3 milyon metreküp hacme sahip olan Kuzuludere Barajı 1995 yılında hizmete alındı. Baraj, 34 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Büyükdere Barajı:
Büyükdere Barajı 1995 yılında tamamlanarak işletmeye alındı. Büyükdere’nin tamamlanmasıyla İstanbul, yıllık 28,4 milyon metreküp kapasiteli su kaynağına kavuştu. Baraj yapımında ileri teknolojiler kullanılarak, 15 m derinlikte geçirmezlik beton perdesi oluşturulmuştur. Baraj, 81 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Sultanbahçedere Barajı:

Istranca Dereleri üzerine kurulan barajlardan biri olan Sultanbahçedere Barajı, 1997 yılında tamamlanarak işletmeye alındı. Sultanbahçedere Barajı yıllık 19.4 milyon metreküplük kapasiteye ve 46.5 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Elmalıdere Barajı:
Istranca Projesi kapsamında 1997 yılında hizmete alınan Elmalıdere Barajı, yıllık 11.6 milyon metreküp hacme sahiptir. Barajın suları, Fatih Sultan Mehmet İçmesuyu Arıtma Tesisi’nde arıtılmaktadır. Baraj, 24 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Kazandere Barajı:
1997 yılında tamamlanan Kazandere Barajı, yıllık 100 milyon metreküp kapasiteye sahiptir. Kazandere Barajı’nın temeli alüvyon zemine oturmuştur. Baraj, 313 kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Pabuçdere Barajı:
Pabuçdere Barajı, 2000 yılında hizmete alınmıştır. Baraj, dünyada ilk kez gerçekleştirilen bir teknolojinin ürünüdür. Kazandere ve Pabuçdere Barajları 2.507 m uzunluğunda ve 4.5 m çapında tünelle birbirine bağlanarak Kazandere’nin fazla sularının Pabuçdere’deki rezerv hacmine aktarılması sağlanmıştır. Yıldız Dağlarındaki bu barajın hizmete alınması sayesinde İstanbul’a yıllık 60 milyon metreküp su kazandırılmıştır. Baraj, kilometrekarelik havza alanına sahiptir.

Yeşilçay Regülatörü:
Yeşilçay Projesi ile Ömerli’ye 60 km mesafedeki Göksu ve Çanak Dereleri üzerinde yapılan Sungurlu ve İsaköy Regülatörleri ile yılda 145 milyon metreküp su, İstanbul’a kazandırılmıştır. 2004 yılında hizmete alınan regülatörler vasıtasıyla Yeşilçay Bölgesi'nde toplanan sular Emirli İçmesuyu Arıtma Tesislerine aktarılmaktadır.

Melen 1 ve 2 Regülatörleri:
İlk aşaması 2007 yılında tamamlanan Melen Projesi’yle İstanbul’a yılda 268 milyon metreküp ilave su sağlanmıştır.
2. Aşaması 2015 yılında bitirilen Melen Projesi’nde, alınan su miktarı yılda 575 milyon metreküpe ulaşmıştır.

Yeşilvadi Regülatörü:
1992 yılında hizmete alınan Yeşilvadi Regülatörü’nün günlük kapasitesi 28 bin metreküptür.

Şile Keson Kuyuları:
1996 yılında hizmete alınmıştır.