İSTANBUL'A 1 MİLYAR 454 MİLYON TL YATIRIM

28.12.2015

25.11.2010

İSTANBUL'A 1 MİLYAR 454 MİLYON TL YATIRIM

İSKİ'nin 2011 yılı bütçesi İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde kabul edildi. 3 milyar 256 milyon TL olan 2011 yılı bütçesinin 1 Milyar 454 Milyon TL'si içmesuyu ve çevre koruma yatırımlarına ayrılacak.

İSKİ Genel Müdürü Prof. Dr. Sayın Ahmet DEMİR'in Genel Kurul Konuşma Metni ;

Sayın Başkan,
Değerli Meclis Üyeleri,

İSKİ Genel Kurulumuzun hayırlı olmasını diliyor bu vesile ile geçmiş kurban bayramınızı en kalbi duygularla tebrik ediyorum.

Sunumuma başlarken bu çatı altında hizmet eden bir bürokrat olarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Topbaş'ın UCLG (Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler) Başkanı seçilmesi dolayısıyla duyduğumuz mutluluğu ifade etmek istiyorum. İstanbul'un kazanmış olduğu bu itibar, şüphesiz ki siz saygıdeğer Meclis Üyelerimizin destek ve katkılarıyla gerçekleşmiştir.

İSKİ olarak bizler de sahip olduğumuz misyonun ağırlığını bilerek sizlerden aldığımız destekle İstanbul'umuza layık olduğu hizmeti vermeye devam edeceğiz.

Binlerce yıllık tarihi boyunca; nüfusu sürekli artan ancak yeterli su kaynağına sahip olmayan İstanbul'a su getirilmesi için daima şehrin dışına çıkılması gerekmiştir. Bu nedenle İstanbul'daki su tesisleri şehrin tarihi kadar eskidir. Roma döneminde kemerle sur dışındaki kaynaklardan su taşınmış, Bizans döneminde ise daha çok sarnıçlarda biriktirilerek şehre su sağlanmıştır.

Fetihten sonraki dönemlerde nüfus artışına paralel olarak yeni yatırımlar gerçekleştirilmiştir. Osmanlı'da çok önemli bir unsur olan suyun insanlara ulaştırılmasına büyük önem verilmiş, tarihte örneği olmayan bir su medeniyeti yaşanmıştır.

1933 yılında İstanbul Sular İdaresi kurulmuştur. İstanbul Sular İdaresi'nin ilerleyen yıllarda şehrin su ve kanalizasyon hizmetlerinde yetersiz kalması nedeniyle, 1981 yılında 2560 sayılı “İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ)'nin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun” çıkarılmış ve daha geniş yetki ve imkânlarla donatılmış olan İSKİ kurulmuştur.

Başlangıçta İstanbul Valiliği'ne bağlı olan İSKİ, 1984 yılında 3009 sayılı kanun ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesine alınmıştır. Bugün İSKİ, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğe haiz bir kuruluş olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

İSKİ'nin temel görevleri ise

  • İçme suyu temin etmek
  • Atık suları uzaklaştırmak
  • Havzaları korumaktır.

İstanbulla ilgili çok kısa istatistiki bilgileri sizlere sunmak istiyorum;

• Hizmet Verilen Nüfus  :12,9 milyon
• Toplam Hizmet Alanı  :5.453 km² 
• Abone Sayısı  :4,4 milyon
• Su Şebeke Uzunluğu :17.323 km
• Kanal Şebeke Uzunluğu :13.614 km
• Yatırım 2010 :3 milyar 255 milyon TL
• Bütçe 2010 :1 milyar 245 milyon TL
• Personel Sayısı :7.519
• İçmesuyu Arıtma Kapasitesi :3.675.000 m³/gün
• Atık su Arıtma Kapasitesi :5.033.835 m³/gün
• Su Kaynaklarının Verimi :1 milyar 353 milyon m³/yıl
• Şehre verilen ortalama su :2 milyon m³/gün
• Su Depolarının Hacmi :1,4 milyon m³
   
2011 Yılı Bütçesi (Öneri) :3 milyar 256 milyon TL
2011 Yılı Yatırım Bütçesi (Öneri) :1 milyar 454 milyon TL

Çok Kıymetli Meclis Üyeleri,

Tarihte hemen hemen bütün medeniyetler su kenarlarında kurulup gelişmiş ve dünyaya yayılmıştır. Bu medeniyetlerin su kaynakları çevresinde kurulup gelişmesi bir rastlantı değildir elbette. Suyun olmadığı yerde hayat da yoktur. Ancak malumunuz, İstanbul su kenarında kurulmuş bir şehir değildir. İlk kurulduğu yıllarda şehrin içme suyu yeraltı sularından karşılanmış, ancak daha sonra bu yetersiz kalınca çevresindeki ormanlık bölgelerde yapılan bentlerde biriktirilen su, şehre kemerlerle ulaştırılmıştır. Günümüzde ise sanayileşme, göçler ve buna bağlı olarak artan nüfus ve kuraklık; mevcut su kaynaklarımızı yetersiz kılmakta, kullanılabilir durumdaki su kaynaklarımızın geleceğini de tehdit etmektedir.

Son iki yıldır yaşadığımız yoğun yağışlar nedeniyle barajlarımız % 100 doluluk seviyesine ulaşırken, çok şükür şehrimiz su sıkıntısı yaşamamıştır. Ancak çok değil, üç yıl kadar önce tecrübe ettiğimiz yoğun kuraklık günlerini de hiç birimiz unutmadık. İstanbul'a sağlıklı ve kesintisiz su temin etmekten sorumlu kurum olan İSKİ, o dönemde de halkımıza bu sıkıntıyı yaşatmamak için yıllık 268 milyon m³ su sağlayabildiğimiz Melen Projesinin birinci kademesini acil olarak hayata geçirdi.

Bunu yeterli görmeyen İSKİ, gelecekte yaşanabilecek benzer kuraklık hadiselerine ve artan nüfusa karşı önlemini elbette ki bugünden almaktadır. Bu kapsamda Melen Projesi ikinci aşama isale hattı inşaatını başlattık. Toplamda 130 km olacak su iletim hattının hali hazırda 48 km'lik kısmını tamamladık.

Maliyeti 1 milyar TL'yi bulan bu projeyi 2 yıl gibi kısa bir sürede tamamlamayı hedefliyoruz. Bu proje tamamlandığında İstanbul'un mevcut su ihtiyacının %80'inin Melen'den karşılanması mümkün olacaktır. Şimdi müsaadenizle bu büyük proje ile ilgili bazı detayları sizlerle paylaşmak istiyorum;

Proje kapsamında, 130 km uzunluğundaki su iletim hattını inşa etmek için 3000 mm çapında çelik borular kullanılmaktadır. Bu boruların 1 m'sinin malzeme dahil döşeme maliyeti 5500 TL olup her bir borunun birleştirme kaynağını 3 usta 1 günde yapabilmektedir. Bu projede kullanılan kelebek vanaların çapı 3000 mm olup 43 ton ağırlığındadır. Şu anda ülkemizde kullanılan en büyük vana olma özelliğine sahip bu vananın birim maliyeti 1 milyon TL'dir.

Su birim fiyatını etkileyen faktörlerden en önemlisi yüksek enerji maliyetidir. Melen'den getirilen ham suyun sadece Yeşilçay regülatörüne ulaşmasının kurumumuza birim m³ enerji maliyeti 17 kuruştur. Engebeli bir coğrafi yapıya sahip olması nedeniyle terfi merkezlerinde kullanılan yüksek enerjinin yanı sıra İstanbul'a 200 km uzaklıktaki Melen havzasından su getirmek de İSKİ'nin işletme giderlerini artırmaktadır.

Saygıdeğer Meclis Üyeleri,

Alanında öncü ve lider bir kurum olma misyonumuz gereği dünyadaki son teknolojileri takip ederek ülkemize ve İstanbul'a daha kaliteli, sağlıklı ve kesintisiz su sağlamak için yaptığımız yatırımların yanı sıra çevre koruma ile ilgili yatırımlarımızı planlarken de İstanbul'a yakışan çevreye duyarlı en son teknolojileri kurumuza kazandırmaya devam ediyoruz. Topladığımız atık suların çevreye zarar vermeden uzaklaştırılmasını sağlamak amacıyla 4'ü ileri biyolojik olan mevcut 23 adet atık su arıtma tesisimizle İstanbul'un atık sularını arıtıyoruz. Bunlara ilaveten çoğalan nüfus nedeniyle artan ihtiyaca cevap verebilmek için yeni tesisler inşa etmeyi ve mevcut tesislerin kapasitelerini artırmayı sürdürüyoruz.

Geçen yılın sonunda hizmete aldığımız Ataköy ileri biyolojik arıtma tesisinin ardından; bu yıl da 400.000 m³/gün kapasiteli Ambarlı ileri biyolojik arıtma tesisimizin yapımına başladık ve bugün itibariyle inşaatının % 40'lık kısmını tamamladık. 2011 yılı sonunda hizmete almayı ön gördüğümüz bu tesis ile Avcılar, Esenyurt, Beylikdüzü, Arnavutköy ve Başakşehir ilçelerinin atık sularına maruz kalan Küçükçekmece Gölü ve Marmara Denizini kirlilikten kurtarmış olacağız.

Tüm bunlara ek olarak, önümüzdeki beş yıl içerisinde Silivri, Selimpaşa, Çanta, Kilyos, B.Çekmece, K.Çekmece ve Tuzla 3. Kademe olmak üzere toplamda 7 adet ileri biyolojik arıtma tesisimizi daha inşa ederek hizmete almayı hedefliyoruz. Hizmet alanımız kapsamındaki tüm unsurları faydaya dönüştürmek prensibiyle ileri biyolojik arıtma tesislerimizden çıkan çamur ve çıkış suyunu değerlendirmeye yönelik çalışmalar da yapmaktayız.

Bu tesislerden çıkan suların bir kısmı dezenfeksiyon işleminden geçip park ve bahçe sulamasında kullanılabilecek duruma getirilmektedir. Ayrıca, Tesislerden çıkan çamur, kurutma ünitelerinden geçtikten sonra ikincil yakıt düzeyine getirilmektedir.

Atıksuların toplanarak arıtma tesislerimize ulaştırılabilmesi için gerekli görülen yeni atık su tünel inşaatlarına da başlamış bulunmaktayız. İstanbul genelinde şuanda 7 adet Tünel Açma Makinesi (TBM) ile toplamda 55 km atıksu tünel inşaatı devam etmekte olup, 20 km'sinin kazısı tamamlanmıştır.

Örnek verecek olursak, 2200 mm iç çaplı 7 km uzunluğundaki Kavacık-Paşabahçe-Beykoz atık su tünelleriyle Beykoz, Paşabahçe ve Kavacık'tan İstanbul Boğazına akan atık sular kontrol altına alınarak, Paşabahçe Arıtma Tesisine iletilmeye başlanmıştır. Bir diğer tünel projemiz ise 2200 mm çapında 5 km uzunluğundaki Beylerbeyi-Küçüksu atık su tüneli inşa çalışmasıdır. Bu proje gerçekleştirildiğinde Beylerbeyi ve Küçüksu arasındaki bölgeden hâlihazırda denize deşarj edilen atık sular toplanarak, Küçüksu arıtma tesisine ulaştırılacaktır. Yetersiz kalan mevcut Güney Haliç Tünelinin yerine 3600 mm çaplı 9 km uzunluğunda yeni bir atık su tüneli inşa ederek; Gaziosmanpaşa, Eyüp, Alibeyköy ve Fatih ilçelerinden gelen atık suları Yenikapı Atık Su Arıtma Tesisine ulaştıracağız.

İstanbul için önem arz eden bir diğer çevre yatırımımız da “Boğaz'dan Haliç'e Denizsuyu Aktarma Tüneli” çalışmasıdır. İstanbul'un bir iç limanı olan Haliç, yıllar boyu Kağıthane Deresi'nin taşıdığı suyla beslenmiş ancak bölgedeki yoğun yapılaşma sebebiyle dereyi besleyen kaynaklar zamanla kurumuştur. Günümüzde Kağıthane Deresi yalnız yağmur suları taşıyan bir dere olduğu için yağış olmadığı dönemlerde ve bilhassa yaz mevsiminde derede ve derenin Haliç'e döküldüğü noktada su sirkülasyonu olmadığından suda çözünmüş oksijen miktarı azalmakta, canlı yaşamı olumsuz etkilenmektedir.

Kağıthane Deresi'ne sürekli su akışının sağlanarak dere suyunun yenilenmesi ve Haliç'e sürekli temiz suyun girmesini sağlamak için Boğaz'ın suları, inşa edilen tünelle Kağıthane Deresi'ne taşınacaktır. 2011 yılı ortalarında tamamlanacak olan proje ile günlük 260 bin m³ deniz suyu Kağıthane Deresi'ne ulaştırılacaktır.

Faaliyetlerimizi gerçekleştirirken içme suyu ve çevre alanında önceliklerimizi iyi tespit edip kaynaklarımızı en verimli biçimde kullanmaya çalışıyoruz. Bahsettiğimiz yatırımları gerçekleştirmek için, toplamda 3 milyar 257 milyon TL olan 2011 yılı bütçemizin 1 milyar 453 milyon TL'sini yatırımlarımıza ayırdık. Yatırım giderlerimiz içinde bu yıl 242 milyon TL'yi de mevcut su kaynaklarımızı korumak amacıyla, içme suyu havzalarının kamulaştırılmasına ayırdık.

Sayın Başkan,
Kıymetli Meclis Üyeleri,

Daha güzel, daha temiz, daha yaşanılabilir şehircilik anlayışıyla İSKİ olarak üzerimize düşen görevi yerine getirmek için sorumluluğumuz dâhilinde özveriyle çalışıyoruz ve bundan sonra da hizmet kalitemizi daha da artırmak için hız kesmeden var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz. Sözlerime son verirken bu çalışmalarda çok büyük emekleri olan mesai arkadaşlarıma ve bizden desteklerini esirgemeyen başta Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Topbaş'a ve siz değerli meclis üyelerine şükranlarımı sunuyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.